Het is een mythe dat verdrinking in zout water anders is dan verdrinking in zoet water. Beide typen water zorgen ervoor dat het surfactant in de longen kapot gaat en belemmert de gasuitwisseling via het alveolair-capillair membraan.

SURFACTANT

Surfactant, is een surface active agent. Een stof die de oppervlaktespanning van een vloeistof kan verlagen. Surfactant in de longen zorgt ervoor dat de longblaasjes open blijven staan en niet bij iedere uitademing dichtvallen.

Ik vergelijk de longblaasjes met een ballon. Wanneer we deze opblazen (inademing) met onze mond, wordt deze een vochtig van binnen. Wanneer we de ballon weer leeg laten lopen (uitademing) blijft deze aan elkaar plakken ten gevolge van het vocht in onze uitademingslucht. Wanneer we de ballon vullen met een beetje talkpoeder, plakt de long niet meer aan elkaar en kunnen we deze makkelijker weer opblazen.

Dit doet surfactant in de longen. Voor het verlagen van de oppervlakte spanning. Hierdoor wordt een grotere oppervlakte verkregen. Een groot longoppervlak is bevordelijk voor een goede gasuitwisseling via het aleveolair-capillair-membraan.

Een beschadigen van het surfactant zorgt er ook voor dat vocht zich vanuit het lichaam naar de longen kan verplaatsen.

WATER IN DE LONGEN

Dierstudies tonen aan dat 2,2 ml water per kilogram lichaamsgewicht voldoende is om de zuurstofuitwisseling te verstoren. Als dit ook zou gelden voor mensen, zou een slachtoffer van 70kg al een gestoorde zuurstofuitwisseling kunnen krijgen bij het aspireren van 154ml water.

154ml Water? Dat is een half blikje frisdrank. Niets eigenlijk. Twee grote slokken en je hebt het binnen.

Een slachtoffer dat al zijn energie gebruikt om zijn luchtwegen vrij te houden van water, aspireert bij iedere inademing een beetje water. De daarop volgende hoestreflex werkt het water weer uit de luchtwegen. Echter wordt deze ook gevolgd door een flinke inademing. Met als gevolg weer inademing, van nog meer, water. Een vicieuze cirkel die uiteindelijk zal leiden tot het verliezen van het bewustzijn als gevolg van een zuurstof tekort.

Het maakt niet uit of het ingeademde water zoet of zout is. Beide beschadigen het surfactant en geven dezelfde klachten.

WATER HEEFT GROTE GEVOLGEN

De combinatie van water in de longen, het beschadigde surfactant en de verlaagde gasuitwisseling tussen het alveolair-capillair-membraan zorgen voor een;

Verlaagde rekbaarheid van de longen, door het wegvallen van het surfactant.
Door het beschadigen van het surfactant vallen de longblaasjes tegen elkaar aan en blokkeren zo ventilatie van delen van de long.
Bij iedere beschadiging treedt er een ontsteking op. Door het inademen van water ontstaat er een ontsteking van de longblaasjes. Deze ontstoken longblaasjes zijn dikker en verlagen de mogelijkheid tot het uitwisselen van gassen.
Door de beschadigde longen vind er naast een verminderde ventilatie ook een verlaagde opname van zuurstof plaats. Dit leidt tot een zuurstoftekort in de hersenen met een gevolg van bewustzijnsverlies en uitval van vitale organen.

DRENKELINGEN REANIMATIE

Wanneer de drenkeling gereanimeerd moet worden is de neurologische schade niet anders als bij andere reanimaties. Uitzondering is bijvoorbeeld onderkoeling. Snelle onderkoeling heeft een beschermende functie welke wordt gezien bij slachtoffers die lang onder water zijn geweest. De tijd dat iemand onder water is geweest is de beste voorspeller van het overlijden van een slachtoffer. Slachtoffers onder water krijgen geen zuurstof. Zuurstof tekort in de hersenen veroorzaakt niet alleen blijvende schade, maar leidt ook tot de dood. Om deze reden moet het zuurstof tekort in de hersenen door adequate beademingen, zuurstof en borstcompressies behandeld worden.

Echter door de beschadiging van het surfactant is de rekbaarheid van de long verlaagd, “plakken” de longblaasjes aan elkaar wat de ventilatie soms onmogelijk maakt. Daarnaast maakt afkoeling in het water de thorax stug wat beademen nog lastiger maakt. Een drenkeling is dus moeilijk te beademen, maar zuurstof noodzakelijk.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Wilt u op de hoogte blijven van onze activiteiten? Meer weten over eerste hulpverlening in en rond het water? Schrijf u dan in voor onze nieuwsbrief.

Altijd up-to-date!