Waarom eindeloos oefenen niet genoeg is

Rapid Cycle Deliberate Practice: waarom eindeloos oefenen niet genoeg is

“ Practice a lot, you may be practicing the wrong thing.”
— Tony Blauer

Dat is precies het probleem binnen veel eerste hulp- en reanimatietrainingen.

Deelnemers oefenen vaak veel.
Maar oefenen ze ook goed?

Want wanneer fouten tientallen minuten blijven doorgaan tijdens scenario’s, bestaat het risico dat deelnemers juist verkeerde patronen automatiseren. En onder stress grijpen mensen terug op hun automatismen — niet op de theorie die ooit besproken is.

Daarom groeit binnen medische simulatie en high-performance training de aandacht voor Rapid Cycle Deliberate Practice (RCDP).

Een methode die niet draait om méér oefenen, maar om slimmer oefenen.

Wat is Rapid Cycle Deliberate Practice?

Rapid Cycle Deliberate Practice is een trainingsmethode waarbij deelnemers:

* korte scenario’s uitvoeren,
* direct worden onderbroken bij fouten,
* onmiddellijk feedback krijgen,
* en het scenario meteen opnieuw doen.

Dus niet:

* eerst 10 minuten scenario,
* daarna lange debriefing,
* en pas later opnieuw oefenen.

Maar juist:

> fout → directe correctie → onmiddellijk opnieuw uitvoeren.

Het doel is om correcte handelingen sneller te automatiseren.

Deze methode is gebaseerd op het principe van deliberate practice, afkomstig uit het werk van psycholoog K. Anders Ericsson. Daarbij draait leren niet om ervaring alleen, maar om:

• gerichte herhaling,
• duidelijke doelen,
• directe feedback,
• en voortdurende verfijning van vaardigheden.

Wetenschappelijk onderzoek binnen simulation-based medical education laat zien dat deze gestructureerde vorm van trainen leidt tot betere prestaties en betere skill retention dan traditioneel onderwijs. 

Waarom dit zo belangrijk is onder stress

Hier raakt het gedachtegoed van Tony Blauer direct aan RCDP.

Blauer — bekend van het SPEAR System en stress-inoculation training — benadrukt al jaren dat mensen onder druk niet “stijgen naar hun niveau van kennis”, maar terugvallen op hun training.

Zijn centrale boodschap:

--> Onder stress vervallen mensen naar hun dominante patroon.

Dat sluit sterk aan bij onderzoek naar deliberate practice.

Want wanneer deelnemers tijdens trainingen:

• communiceren,
• te laat starten met compressies,
• geen leiderschap nemen,
• of inefficiënt handelen,

dan bestaat het risico dat juist dát gedrag ingesleten raakt.

Veel oefenen helpt dan niet.

Dan oefen je simpelweg het verkeerde.

Van scenario-denken naar gedragsautomatisering

Traditionele scenario’s zijn vaak gericht op “het draaien van een casus”.

Maar RCDP focust op iets anders:

• welk gedrag wil je automatiseren?
• welke microskills moeten foutloos verlopen?
• welke handelingen moeten direct beschikbaar zijn onder stress?

De studie Perfecting Practice beschrijft deliberate practice als een proces waarbij complexe vaardigheden worden opgesplitst in kleinere onderdelen die herhaald verfijnd worden. 

Dat principe werkt perfect binnen:

• reanimatieonderwijs,
• waterhulpverlening,
• BHV,
• en acute zorgtrainingen.

Hoe pas je dit toe als reanimatie instructeur?

1. Onderbreek sneller

Veel instructeurs wachten te lang met corrigeren.

Maar wanneer een deelnemer:

• 40 seconden geen compressies geeft,
• onduidelijk communiceert,
• of chaos laat ontstaan,

dan train je feitelijk fout gedrag.

Binnen RCDP grijp je direct in.

Bijvoorbeeld:

 “Stop. Niemand neemt leiding. Reset. Nog een keer.”

Of:

“Stop. AED-analyse duurde te lang. Denk eenvoudiger. Opnieuw.”

Kort. Direct. Praktisch.

---

2. Train op microskills

Niet altijd complete scenario’s.

Train juist kleine onderdelen:

• eerste 30 seconden,
• rolverdeling,
• communicatie,
• compressiewissels,
• AED-aansluiting,
• veiligheidscheck.

Juist die herhaling zorgt voor automatisering.

3. Maak feedback extreem concreet

Tony Blauer spreekt vaak over het verschil tussen informatie en integratie.

Iemand vertellen wat fout ging is niet genoeg.
Het gedrag moet direct opnieuw uitgevoerd worden.

Dus niet:

“Je communicatie moet beter.”

Maar:

“Gebruik een naam. Geef één opdracht tegelijk.”

4. Train onder gecontroleerde stress

Blauer’s werk draait sterk om stress exposure.

Geen paniektraining, maar gecontroleerde druk:

• tijdsdruk,
• observatie,
• lawaai,
• communicatiebelasting,
• multitasking.

Dat sluit direct aan bij RCDP.

Want vaardigheden moeten niet alleen technisch correct zijn — ze moeten ook beschikbaar blijven onder spanning.

Waarom deze methode beter blijft hangen

Een groot probleem binnen eerste hulp onderwijs is skill decay. Het geleidelijk verlies van geleerde vaardigheden wanneer deze niet frequent worden herhaald

Onderzoek laat zien dat vaardigheden soms al binnen enkele maanden afnemen wanneer ze niet actief herhaald worden. 

RCDP helpt juist doordat deelnemers:

• vaker herhalen,
• directe correctie krijgen,
• actief betrokken blijven,
• en sneller automatische routines ontwikkelen.

Dat maakt leren duurzamer.

Wat zegt de wetenschap?

De onderbouwing voor deliberate practice en mastery learning groeit al jaren.

Onderzoek van McGaghie en collega’s laat zien dat simulation-based medical education met deliberate practice betere resultaten geeft dan traditioneel onderwijs. 

Daarnaast beschrijft het onderzoek vier essentiële voorwaarden voor deliberate practice:

1. gemotiveerde deelnemers,
2. duidelijke verbeterdoelen,
3. herhaling,
4. directe feedback met onmiddellijke aanpassing. 

Precies dát maakt RCDP zo krachtig.

De rol van de instructeur verandert

Bij RCDP ben je minder “verteller” en meer coach.

Dat vraagt:

• sneller ingrijpen,
• gerichtere feedback,
• observeren op gedrag,
• en focus op prestatie onder druk.

Dat voelt soms intensiever.

Maar deelnemers ervaren vaak juist:

• meer duidelijkheid,
• meer veiligheid,
• en sneller succeservaringen.

Conclusie

Rapid Cycle Deliberate Practice sluit perfect aan bij wat we weten over leren onder stress.

Niet langer:

• eindeloos scenario’s draaien,
• fouten laten doorsudderen,
• en hopen dat ervaring vanzelf competentie oplevert.

Maar:

• gericht trainen,
• directe correctie,
• slimme herhaling,
• en gedrag automatiseren.

Zoals Tony Blauer scherp stelt:

“If you practice a lot, you may be practicing the wrong thing.”

En precies daarom is de kwaliteit van oefenen belangrijker dan de hoeveelheid oefening.

Zeker wanneer seconden tellen!

Wil jij meer informatie over rapid cycle delibrate practice of trainen volgens dit principe?

Neem dan contact met ons op! We helpen je graag.

Ik wil meer weten!